<sect2 id="editor-cm-connection"
> <title
>De kleurruimteverbindingen</title>

    <para
>En zo ontstaat de vraag: wat doet ieder trio RGB-waarden van een 16-bits pixel in tiff door dcraw gemaakt voor een ideale waarnemer. Deze absolute standaard, refererend aan een ideale waarnemer wordt <emphasis
>Profielverbindende ruimte</emphasis
>genoemd. Om de respons van een camera op het binnenkomende licht te karakteriseren is een cameraprofiel nodig. Zo kunnen de RGB-waarden in het uitvoerbestand, die gemaakt werden door de rawverwerker, vertaald worden naar een absolute Profielverbindende ruimte (PCS) en naar uw werkruimte. Belangrijke kanttekening: voor het grootste deel van de open source wereld, (inclusief digikam), is de software die gebruikt wordt voor omzetting van het cameraprofiel naar PCS en van PCS naar de werkruimte en uiteindelijk naar de gekozen uitvoerruimte (naar printer of beeldscherm) gebaseerd op LCMS <ulink url="http://littlecms.com"
>little color management engine</ulink
>. Mijn eigen testen hebben aangetoond dat LCMS nauwkeuriger omzettingen levert dan het eigen conversieprogramma van Adobe. En verder, voor bijna alle rawconversieprogramma's, inclusief het commercieel verkrijgbare Adobe Photoshop, is de rawconversie gebaseerd de decodering van het rawbestand door dcraw. David Coffin, schrijver van (het programma) dcraw, is de held van de rawconversie. Zonder hem zouden we allen nog steeds vast zitten aan de Windows/Mac software die meegeleverd wordt met camera's. Dcraw interpolatie algoritmen (niet te verwarren met eerder genoemde decodering van merkgebonden raw-bestanden), die deel uit maken van &digikam; leveren, als ze juist toegepast worden, resultaten die gelijk of beter zijn dan de commerciële closed source software. Wij in de wereld van &Linux; en open source software zijn geen tweederangs burgers wanneer het gaat om digitale beeldverwerking. Verre van dat. </para>

    <para
>Er zijn twee algemeen gebruikte Profielverbindenderuimten - CIELAB en CIEXYZ (zie de sectie over kleurvertaling <ulink url="https://en.wikipedia.org/wiki/Color_management"
>kleurbeheer</ulink
>, zoek ook op CIELAB en CIEXYZ op wikipedia). Lcms gebruikt het cameraprofiel om RGB-waarden van het geïnterpoleerde raw-bestand, dat is de tiff die dcraw levert, te vertalen naar de juiste profielverbindende ruimte (gewoonlijk CIEXYZ).Een profielverbindende ruimte is op zich nog geen werkruimte. Een PCS is wel een absolute referentieruimte, gebruikt voor het vertalen van de ene kleurruimte naar een andere. Beschouw PCS maar als een universele vertaler voor alle kleurprofielen die een beeldbestand tegen komt op de route van camera raw-bestand naar uiteindelijke uitvoer: </para>

    <orderedlist>

        <listitem
><para
>Lcms gebruikt het cameraprofiel, ook wel genoemd het invoerprofiel, om de geïnterpoleerde, door dcraw geproduceerde, RGB-getallen, die alleen betekenis hebben voor uw (merk en model) camera, te vertalen naar een tweede set RGB-getallen die alleen van betekenis zijn voor de profielverbindende ruimte. </para
></listitem>

        <listitem
><para
>Lcms vertaalt de RGB-getallen van de Profielverbindenderuimte naar de overeenkomstige getallen in uw gekozen werkruimte zodat u uw beeldbestand kan bewerken. En deze werkruimtegetallen hebben ALLEEN betekenis voor een gegeven werkruimte. Hetzelfde rood, visueel gesproken, wordt in verschillende werkruimten vertegenwoordigd  door verschillende trio's van RGBgetallen; en als u het verkeerde profiel toewijst zal het beeld er verkeerd uitzien, een beetje verkeerd of heel erg verkeerd, afhankelijk van de verschillen tussen de twee profielen. </para
></listitem>

        <listitem
><para
>Terwijl u uw afbeelding in uw gekozen werkruimte aan het bewerken bent, zou lcms alle werkruimte RGB-nummers terugvertalen naar de PCS en dan over naar de juiste RGB-nummers die uw monitor (uw apparaat voor het tonen) in staat stelt om u de meest accurate representatie van uw afbeelding op het apparaat toont terwijl het wordt bewerkt. Deze vertaling naar display wordt gedaan on-the-fly en u zou zelfs nooit er iets van moeten merken, tenzij het niet juist gebeurt - dan zal de getoonde afbeelding er ook verkeert uitzien, misschien een beetje verkeerd, misschien meer, zichtbaar, echt verkeerd. </para
></listitem>

        <listitem
><para
>Wanneer u vindt dat uw afbeelding gereed is om aan de buitenwereld te presenteren vertaalt lcms de werkruimte RGB-getallen terug naar de PCS-ruimte (profielverbindende) en naar de kleurruimte van de printer met gebruik van het printerprofiel dat aangeeft welke printer/papier combinatie gebruikt wordt. Of, naar sRGB, als u van plan bent het beeld op internet te tonen of het per e-mail te verzenden of om een diashow te maken die op andere beeldschermen getoond kan worden. </para
></listitem>

    </orderedlist>

    <para
>Laten we even terug gaan en kijken naar het eerste kleurprofiel waarmee uw afbeelding te maken krijgt. Dat is het cameraprofiel (zie (1) hier boven) - dcraw kan uw cameraprofiel voor u toepassen (dcraw gebruikt lcms inwendig). Maar (i) het opwekken van de tiff samengesteld uit de geïnterpoleerde RGB-waarden die van het camera-RAW-bestand komen en (ii) de toepassing van het cameraprofiel op het geïnterpoleerde bestand  zijn twee verschillende en afzonderlijk te gebruiken stappen (afzonderlijk in theorie en praktijk voor dcraw; in theorie alleen voor de meeste raw-converters). De uitvoeropties van de dcraw-opdrachtregel "-o 0 [Raw-kleur (uniek voor elke camera )] -4 [16-bit lineair] -T [tiff]" draagt dcraw op om de RGB waarden van de raw-interpolatie uit te drukken in een tiff ZONDER het camera invoerprofiel toe te passen (de woorden tussen haken verklaren de opties maar moeten niet worden ingebracht in de opdrachtregel). Dan, als u werkelijk plezier heeft in het werken vanuit de opdrachtregel, kunt u het lcms hulpmiddel tifficc gebruiken om het cameraprofiel zelf toe te passen. Het voordeel van deze methode is dat u lcms kunt opdragen om hoge kwaliteit conversie toe te passen (dcraw schijnt lcms middelmatig als standaard te gebruiken). Het nadeel is natuurlijk dat het inbrengen van uw camera profiel in de opdrachtregel een extra stap in het proces is. </para>

    <sect3 id="using-iccprofile">
        <title
>Waar kunt u cameraprofielen vinden</title>

        <para
>En waar vinden we nu die camera-profielen die we nodig hebben om onze geïnterpoleerde raw-bestanden te vertalen naar een kleurwerkruimte. De sectie <ulink url="http://ufraw.sourceforge.net/Colors.html"
>UFRAW website </ulink
> over kleurbeheer geeft een beetje informatie over waar wij kant en klare cameraprofielen kunnen vinden. Jammer genoeg werken de cameraprofielen die geleverd worden door Canon, Nikon en soortgenoten niet zo goed samen met andere raw-converters dan de door de fabrikant meegeleverde converters. Dat is waarom Bibble en Phase One (en Adobe, maar ACR verbergt het door Adobe gemaakte profiel in de programmacode), hun eigen profiel moeten maken voor iedere camera die ze ondersteunen. Onthoud deze eigendomsmentaliteit van de camerafabrikant de volgende keer dat u een digitale camera koopt.  </para>

        <para
>Maar even terug naar het vinden van een cameraprofiel voor uw camera. Het juiste antwoord is; (als u geen kant en klaar profiel voor uw camera kunt vinden) om uw eigen profiel aan te maken of te laten maken. Er zijn nogal wat commerciële dienstverleners die tegen betaling een profiel voor uw camera maken. Of u kunt gebruik maken van LPRof, dan wel Argyll om zelf uw camera te profileren. Ik heb dat zelf nog nooit gedaan daarom kan ik niet zeggen hoe gemakkelijk of hoe moeilijk het is. Maar ik kan me voor stellen dat het te doen is als ik bedenk hoe nauwgezet de mensen achter Argyll en LPRof zijn ten aanzien van kleurbeheer. En de resultaten zullen beter zijn dan het door de maker van de camera geleverde profiel. Want Canon (en ook Bibble en Phase One) hebben niet het profiel van mijn camera gemaakt maar het profiel van een camera zoals die van mij. </para>

        <para
>Werkruimten: </para>

        <para
>Dus nu is uw raw-bestand geïnterpoleerd door dcraw, u heeft een cameraprofiel verkregen en u heeft lcms tifficc gebruikt om ​​uw cameraprofiel toe te passen op het tiff bestand, geproduceerd door dcraw (of u heeft dcraw gevraagd dat voor u toe te passen). Wat betekent dit nou allemaal? Het werkelijk antwoord omvat veel rekenkunde en kleurwetenschap, iets wat u en mij ver boven de pet gaat. Het korte praktische antwoord is dat noch de cameraprofielruimte, noch de profielverbindende ruimte een passende omgeving is om uw afbeelding te bewerken. Uw volgende stap is om een werkruimte te kiezen voor de bewerking van uw afbeelding. En dan voert u (of eigenlijk de lcms kleurbeheermotor die uw digitale beeldsoftware gebruikt) een dubbele vertaling uit. Eerst gebruikt lcms het cameraprofiel om de RGB-waarden van ieder pixel in het dcraw-uitvoer-beeld-zonder-cameraprofiel-toegepast, naar de eerder genoemde Profielverbindenderuimte. Daarna vertaalt het de RGB-waarden van ieder pixel in de Profielverbindenderuimte naar de door u gekozen werkruimte. </para>

        <para
>Verwarring en verwarrende benamingen: </para>

        <para
>Alvorens over werkruimten te spreken, is het nodig enige verwarring en verwarrende terminologie weg te nemen en op te klaren: </para>

        <para
>Ten eerste, sRGB is zowel een kleurwerkruimte alsook een uitvoerkleurruimte voor beelden bestemd voor het Internet en het beeldscherm. Als u een moderne monitor bezit met een gamut groter dan dat wat door sRGB wordt bestreken dan kunt u overwegen om het uitvoerprofiel te gebruiken waarmee u ten volle gebruik kunt maken van de voordelen van die nieuwe en hopelijk gekalibreerde monitor. Maar zorg er alstublieft voor dat uw beelden naar sRGB worden omgezet voor u ze naar uw vrienden stuurt. sRGB is ook de kleurruimte van beeldbestanden die veel thuisprinters en massa-productie commerciële afdrukcentrales verwachten wanneer u beelden verzendt. Het is ook de kleurruimte die de meeste programma's verwachten wanneer beelden zonder ingesloten kleurprofiel worden geopend. Dus als je ervoor kiest om kleurbeheer niet gebruiken, dan zijn uw keuzes voor kleurbeheer simpel, stel alles in op sRGB. </para>

        <para
>Ten tweede, alle jpeg afbeeldingen vinden hun oorsprong in de camera in de vorm van een raw bestand aangemaakt door A(naloog) naar D(igitaal) omzetter. Dat geldt ook voor eenvoudige compactcamera's die geen raw-bestanden opslaan. De processor in de camera interpoleert het raw-bestand wijst een cameraprofiel toe, vertaalt de RGB-waarden naar een werkruimte, (gewoonlijk RGB maar soms kunt u kiezen uit sRGB of Adobe RGB afhankelijk van de camera)  voert de jpeg-compressie uit en slaat het bestand op op de geheugenkaart van uw camera. Zodoende hoeft er voor jpeg's(of tiff's) van uw camera NOOIT een camera- of invoerprofiel worden toegewezen, want jpeg's van een camera zitten al in een werkruimte. </para>

        <para
>Ten derde, mocht iemand nog onzeker zijn op dit punt onthoud dan dat een geïnterpoleerd raw-bestand niet langer een raw-bestand is. Het is geïnterpoleerd en vervolgens uitgevoerd als tiff-bestand  waarvan de RGBwaarden nog moeten worden vertaald naar een werkruimte met gebruikmaking van het cameraprofiel, de PCS (profielverbindende ruimte) en de lcms. Ten vierde (alleen voor toekomstige referentie), om hier maar eens een beetje algemeen gehanteerde kleurbeheerbenamingen te introduceren - het cameraprofiel en het kleurprofiel van uw printer zijn beiden afhankelijk van respectievelijk de camera en de printer. Terwijl de werkruimte onafhankelijk van de apparatuur is. Het kan voor elke beeld gebruikt worden, met elke kleurbeheersoftware, los van waar het beeld ontstond. </para>

        <para
>Ten vijfde, hiervoor heb ik de uitdrukkingen: vertalen en vertaling gebruikt als beschrijving van wat lcms doet wanneer het RGB-waarden, via de profielverbindenderuimte vertaalt van een kleurruimte naar een andere kleurruimte. De gebruikelijke en juiste termen zijn converteren en conversie die ik hierna zal gebruiken. De vier methoden voor conversie van een kleurruimte naar een andere zijn perceptueel, relatief colorometrisch, absoluut colorometrisch  en verzadigd. Welke methode u zou moeten hanteren voor een gegeven beeldberwerkingsstap van raw-bestand tot uiteindelijke uitvoer valt buiten het bereik van deze zelfstudie. De vuistregel is: als je het niet weet, kies dan perceptueel als uitvoer.  </para>

        <para
>Ten zesde (en dit is echt alleen voor toekomstige referenties), een profiel toewijzen betekent het wijzigen van de RGB waarden van een beeld door het inbrengen van een nieuw profiel zonder de eigenlijke RGBwaarden te wijzigen die bij iedere pixel van het beeld horen. Converteren betekent breng een nieuw profiel in  maar wijzig ook de RGBwaarden op het zelfde moment zodat de betekenis van de RGBwaarden, zeg maar de werkelijke zichtbare kleuren, het zelfde blijven voor en na de conversie van een ruimte naar een andere ruimte. Met een goed kleurbeeldbewerkingsprogramma moet u meerdere conversies van een afbeelding kunnen uitvoeren bij het converteren van de ene werkruimte naar de andere, hoewel alle de RGB-nummers in de afbeelding veranderen met elke conversie, moet het beeld op het scherm er hetzelfde uitzien (afgezien van de meestal onmerkbaar kleine, maar onvermijdelijke veranderingen van geaccumuleerde gamma mismatches en wiskundige afrondingsfouten). Echter, elke keer dat u een nieuwe werkruimteprofiel toewijst in plaats van te converteren naar een nieuwe werkruimte, zal het uiterlijk van de afbeelding drastisch veranderen (meestal wordt het slechter). </para>

        <para
>Tenslotte, (en dit is belangrijk) kleurbeheer is NIET alleen relevant wanneer u in raw schiet. Kleurbeheer beïnvloedt elke fase van het beeldbewerkingsproces. Of u nu begint met een door u gemaakte en geïnterpoleerde raw-opname die geconverteerd werd naar een tiff-bestand of wanneer u begint met een jpeg of tiff aangemaakt door uw camera.  </para>

        <para
>Werkruimten met copyright en copyleft: </para>

        <para
>Ik beschouw het als een gegeven dat ALLE werkruimten die men tegenkomt, zoals: </para>

        <orderedlist>

            <listitem
><para
>De diverse varianten van sRGB (zie  <ulink url="http://www.color.org/v4spec.xalter"
>color.org</ulink
>). </para
></listitem>

            <listitem
><para
><ulink url="http://www.brucelindbloom.com"
>BruceRGB</ulink
>. </para
></listitem>

            <listitem
><para
>De verschillende ECI (European color initiative) werkruimte<ulink url="http://www.eci.org/doku.php?id=en:colourstandards:workingcolorspaces"
>profielen</ulink
>. </para
></listitem>

            <listitem
><para
>AdobeRGB, Adobe WideGamutRGB en Kodak/Adobe ProPhotoRGB (Kodak en Adobe ProPhoto zijn hetzelfde alleen met een verschillende naam) en hun <ulink url="http://www).behrmann.name/index.php?option=com_content&amp;task=view&amp;id=34&amp;Itemid=68"
>non-branded, non-copyrighted</ulink
> tegenpolen (Oyranos bevat een merkloze versie van AdobeRGB) </para
></listitem>

            <listitem
><para
>En nog heel wat anderen die aan de lijst kunnen worden toegevoegd, zijn allen min of meer bruikbare werkruimten. Welke werkruimte u kiest is geheel aan u en aan uw vereisten ten aanzien van de uitvoer van uw digitale opnamen met uw uiteindelijke gebruiksdoelen. (Web, afdrukken voor schone kunsten, &etc;). </para
></listitem>

        </orderedlist>

        <para
>Echter, als kritische aantekening, als u Adobe of andere beschermde werkruimteprofielen gebruikt. Deze profielen bevatten copyright informatie die zichtbaar wordt in de EXIF gegevens van uw afbeeldingen. Onlangs heb ik kennis genomen van de openicc mailing lijst. Blijkbaar kan LCMS worden gebruikt om merkloze, copyleft werkruimteprofielen aan te maken die gelijk zijn, in feite niet te onderscheiden van, de gemerkte en van copyright voorziene werkruimteprofielen. Het zou een prachtige aanvulling op &digikam; zijn om een set "copyrightloze" werkruimteprofielen, inclusief merkloze, hernoemde versies van ProPhotoRGB, AdobeRGB, en Adobe WidegamutRGB (misschien elk in twee smaken, linear gamma en het gebruikelijke gamma), samen te pakken als onderdeel van het &digikam; pakket. </para>

        <para
>Welke werkruimte: gamma </para
> 

        <para
>Welnu, de volgende vraag is: welke werkruimte zou ik gebruiken? <ulink url="https://en.wikipedia.org/wiki/Color_management#Working_spaces"
>Wikipedia zegt: </ulink
> <blockquote
><para
>Werkruimten als sRGB of AdobeRGB zijn kleurruimten die goede resultaten mogelijk maken bij het bewerken. Bijvoorbeeld, pixels met gelijke RGB-waarden moeten neutraal lijken. Het gebruik van een werkruimte met brede gamma leidt tot posterkleuren terwijl gebruik van een kleinere werkruimte zal leiden tot afvlakken. De afweging: welke kleurruimte moet de kritische bewerker zelf maken. </para
></blockquote>
        </para>

        <para
>Dat citaat uit wikipedia is zo helder als modder. Ik weet niet zeker of ik het duidelijker kan uitleggen maar ik zal het proberen. "[P]ixels met gelijke waarden van RGB moeten neutraal lijken" betekent gewoon dat voor een bepaald pixel in een beeld dat is omgezet naar een geschikte werkruimte geldt: indien R = G = B, u grijs of zwart of wit op uw scherm moet zien. </para>

        <para
>Het bestaan van een lijst met andere technische vereisten voor een passende werkruimte is mij niet bekend. Ongetwijfeld zal er wel iemand zijn die zo'n lijst heeft gemaakt. Maar de meeste werkruimteprofielen worden gekarakteriseerd door: </para>

        <orderedlist>

            <listitem
><para
>RGB primaries die de reeks kleuren dicteert, dat wil zeggen, de gamut gedekt door een gegeven profiel </para
></listitem>

            <listitem
><para
>Witpunt, gewoonlijk D50 of D65, wat de totale dynamische reeks dicteert van de werkruimte, vanaf 0,0,0 (totaal zwart) tot het helderste wit </para
></listitem>

            <listitem
><para
>Gamma. </para
></listitem>

        </orderedlist
> 

        <para
>De praktische consequenties van het gebruik van verschillende primaire kleuren die leiden tot kleinere of grotere werkruimten worden hieronder beschreven. De praktische consequenties van verschillende keuzen van werkruimte-witpunt vallen buiten het bereik van deze zelfstudie. Hier bespreken we alleen iets over de praktische consequenties van het kleurruimte-gamma. (Kijk voor een uitstekend artikel en referenties op wikipedia onder: 'gamma'). </para>

        <para
>Het gamma van een kleurprofiel dicteert welke krachtconversie nodig is om een juiste conversie te doen van het ingebouwde kleurprofiel van een beeld (misschien uw kleurwerkruimte) naar een ander kleurprofiel met een ander gamma. Zoals (i) het weergaveprofiel dat gebruikt wordt om het beeld op het beeldscherm te krijgen. Of (ii) misschien naar een andere kleurwerkruimte, of (iii) misschien van uw kleurwerkruimte naar de kleurruimte van uw printer. </para>

        <tip>
            <para
>Wiskundig gezien, voor een vermogenstransformatie normaliseert u de RGB-waarden en verhoogt u de verkregen waarden naar een juiste macht afhankelijk van de respectievelijke gamma's van de beginnende en eindigende kleurruimte. Dan normaliseert u opnieuw de resultaten naar een nieuwe reeks RGB-waarden. Lcms doet dit voor u wanneer u lcms vraagt te converteren van de ene kleurruimte naar de andere; echter, als het enige dat u wilt doen is, een macht te transformeren, gebruik dan imagemagick in plaats van LCMS en manipuleer de RGB-waarden rechtstreeks - de resultaten zullen nauwkeuriger zijn. </para>
        </tip>

        <para
>Een praktische eigenschap van het gamma van een kleurruimte is dat hoe hoger het gamma, hoe meer tonen er beschikbaar zijn in donkere partijen en hoe minder tonen beschikbaar zijn in de lichtere partijen. Dus in theorie als u werkt in een beeld met donkere tonen (zg, low key) zou u een werkruimte met een hoger gamma willen hebben. En als u werkt in een licht beeld(high key) bijvoorbeeld opnamen gemaakt in het volle zonlicht met een witte trouwjurk en sneeuw als achtergrond dan kiest u voor een werkruimte met een lager gamma. Daardoor beschikt u over meer toon gradaties in de hoge lichten. Maar in werkelijkheid kiest bijna iedereen werkruimten met een gamma van 1,8 of 2,2. </para>

        <para
>Sommige mensen proberen een gamma van 2. als standaard te gebruiken. sRGb en LStar-RGB zijn geen op gamma gebaseerde werkruimten. Eigenlijk gebruikt sRGB <ulink url="https://en. wikipedia.org/wiki/SRGB"
>hybrid gamma</ulink
> en LStar-RGB gebruikt een op helderheid gebaseerde toonresponskromme in plaats van een gammawaarde- zie <ulink url="http://www.colormanagement.org/en/workingspaces.html"
>hier</ulink
> voor meer informatie en google dan een beetje rond voor meer diepgaande informatie.  </para>

        <para
>Naast het gamma 1,8 en gamma 2,2 is de enige andere gamma voor een werkruimte die veel vermeldt of gebruikt wordt gamma 1,0, ook wel lineair gamma genoemd. <emphasis
>Lineair gamma</emphasis
> wordt gebruikt in HDR (High Dynamic Range) beelden en als men fouten wil vermijden die door gamma worden veroorzaakt in de gewone low dynamic range bewerkingen. Door gamma veroorzaakte fouten, is een onderwerp dat te ver gaat voor deze zelfstudie. Maar kijk eens op <ulink url="http://www.4p8.com/eric.brasseur/gamma.html"
>Gamma errors</ulink
> in <ulink url="http://www.21stcenturyshoebox.com/essays/color_reproduction.html"
>picture scaling,</ulink
> voor door gamma veroorzaakte kleurverschuivingen. </para>

        <para
>Helaas en ondanks de onweerlegbare wiskundige voordelen hebben lineaire gamma werkruimten zo weinig tonen in de donkere partijen dat ze onmogelijk gebruikt kunnen worden voor bewerking in 8-bits bestanden, en zelfs in 16-bits bestanden is het problematisch. Wanneer de dag komt dat we allemaal onze bewerking doen op 32-bits bestanden geproduceerd door onze HDR camera's op onze persoonlijke supercomputers, voorspel ik dat we allemaal werkruimten zullen gebruiken met gamma 1. Adobe Lightroom gebruikt al een lineaire gamma werkruimte en LightZone heeft altijd gebruik gemaakt van een lineaire gamma werkruimte. </para>

        <para
>Welke werkruimte: <emphasis
>grote gamut</emphasis
> of <emphasis
>kleine gamut</emphasis
> </para>

        <para
>Een belangrijke factor bij het kiezen van een werkruimte is dat sommige werkruimten groter dan anderen zijn, waardoor ze meer van het zichtbare spectrum beslaan. (en misschien zelfs ook enkele denkbeeldige kleuren - wiskundige constructies die niet echt bestaan). Deze grotere ruimtes bieden het voordeel van het toestaan ​​van het behouden van alle kleuren die uw camera heeft vastgelegd en bewaard door de lcms conversie van uw camera-profiel naar de echt grote profiel verbindende kleurruimte. </para>

        <para
>Maar zoals u zult zien is het behoud van alle mogelijke kleuren niet zonder consequenties. En het lijkt er op dat elk digitaal beeld een kleine reeks bevat van alle mogelijke zichtbare kleuren die uw camera kan vastleggen. (een uitzondering die een groter kleurengamma vereist zou een opname zijn van een hoog verzadigd onderwerp zoals een gele narcis). Deze kleine reeks past gemakkelijk in een van de kleinere werkruimten. Gebruik maken van een heel grote werkruimte betekent dat het bewerken van uw afbeelding gemakkelijk kleuren kan voortbrengen die uw uiteindelijke uitvoerapparaat, bv, printer, niet kan weergeven. Dus de conversie van uw werkruimte naar de werkruimte van uw uitvoerapparaat(bv printer) zal de kleuren die buiten het kleurengamma vallen opnieuw moeten indelen voor de werkruimte van uw printer die een stuk kleiner is. Omdat sommige kleuren die daardoor ontstaan geheel denkbeeldige kleuren zijn kan het gevolg zijn dat kleuren niet juist worden weergegeven of dat posterkleuren ontstaan of dat er banding of afknijpen op treed. Zo kan het gebeuren dat de zorgvuldig door u bewerkte kleuren uit de printer komen als massieve blokken rood of een andere kleur in plaats van dat er een geleidelijke overgang in de kleuren zichtbaar is. </para>

        <para
>Met andere woorden, wanneer grotere werkruimten met een groter gamut onjuist worden behandeld kan dat leiden tot teloorgaan van informatie bij de uitvoer. Kleine gamut werkruimten kunnen informatie al bij de invoer aftoppen. Zoals in wikipedia beschreven is het allemaal een kwestie van afwegen. Hier is een vaak gegeven advies: </para>

        <orderedlist>

            <listitem
><para
>Voor afbeeldingen bedoeld voor het web gebruikt u (een van de) sRGB (varianten - er zijn er verscheidene). </para
></listitem>

            <listitem
><para
>Gebruik voor de hoogste nauwkeurigheid bij het bewerken van uw afbeeldingen de kleinste werkruimte die alle kleuren bevat die u vast legde, plus een beetje extra ruimte voor de kleuren die u bewust produceerde tijdens de bewerkingen. Dit betekent, het meeste uit uw bitjes halen met het laagste risico op banden of afknijpen. </para
></listitem>

            <listitem
><para
>Als u werkt in 8-bits i.p.v. 16-bits, kiest u een kleinere ruimte in plaats van een grotere. </para
></listitem>

            <listitem
><para
>Converteer voor archivering van uw afbeeldingen, deze naar een 16-bits tiff met een werkruimte met een groot kleurengamma, om verlies van kleurinformatie te voorkomen. Daarna kunt u de gearchiveerde tiff (natuurlijk met een nieuwe naam) naar de werkruimte van uw keuze converteren. Zie <ulink url="http://simon.tindemans.eu/essays/scenereferredworkflow"
>hier</ulink
> voor details. </para
></listitem>

        </orderedlist>

        <para
>Het waarom van deze eenvoudige adviezen over werkruimte gaat te ver voor het doel van deze zelfstudie. Zie ook: Bruce Lindbloom's uitstekende website (<ulink url="http://www.brucelindbloom.com/"
>Info, informatie over RGB Werkruimten</ulink
>) voor een visuele vergelijking van de gamma (rangschikking van de bijbehorende kleuren) van diverse kleurwerkruimten. Zie <ulink url="http://www.luminous-landscape.com/tutorials/prophoto-rgb.shtml"
>hier</ulink
> en <ulink url="http://www.cambridgeincolour.com/tutorials/sRGB-AdobeRGB1998.htm"
>hier</ulink
> voor een presentatie over voors en tegens van de merites van het gebruik van grote gammawerkruimten. En als u op de website <ulink url="http://www.cambridgeincolour.com/tutorials/sRGB-AdobeRGB1998.htm"
>cambridgeincolour.com</ulink
> bent, bekijk dan de zelfstudie over kleurmanagement.  </para>

    </sect3>

    <sect3 id="softproofing">
        <title
>Soft-proofing</title>

        <para
>Soft-proofing is een manier om op het scherm (monitor) het te verwachten resultaat van uitvoer op een ander apparaat vooraf te bekijken, typisch een printer. Soft-proofing toont u het te verwachten verschil voordat u het echt doet (en uw kostbare inkt verspilt). Zo kunt u uw instellingen verbeteren zonder tijd en geld te verspillen. </para>

    </sect3>

    <sect3 id="rendering-intention">
        <title
>Rendering-intentie</title>

        <para
>Rendering-intentie refereert aan de manier waarop gamuts worden behandeld wanneer de kleurruimte van het doel niet de volledige gamut aankan. </para>

        <itemizedlist>

            <listitem
><para
><emphasis
>Perceptueel</emphasis
>, ook wel genoemd beeld of volledig gamut behouden. Dit wordt algemeen aanbevolen voor fotografische beelden. Het kleurengamma wordt uitgebreid of gecomprimeerd bij het wisselen tussen kleurruimten om een consistent beeld te behouden. Laag verzadigde beelden worden weinig veranderd. Meer verzadigde beelden binnen het gamma van beide kleurruimten kunnen worden veranderd om ze te onderscheiden van verzadigde kleuren buiten de kleine gammaruimte. Perceptuele weergave-intentie past de zelfde gammacompressie  toe op alle beelden, zelfs wanneer een beeld geen noemenswaardige buiten het gamma-vallende kleuren heeft. </para
></listitem>

            <listitem
><para
><emphasis
>Relatief Colorimetrisch</emphasis
>, ook wel genaamd "Proof" of: "Behoud Identieke Kleur" en witpunt. Reproduceert "in-gamut" kleuren exact en knijpt "buiten-gamut-vallende" kleuren naar de dichtstbijzijnde reproduceerbare tint. </para
></listitem>

            <listitem
><para
><emphasis
>Absoluut Colorimetrisch</emphasis
>, ook wel genaamd: overeenkomend, of "Behoud van identieke kleuren". Reproduceert "in-gamut" kleuren exact en knijpt "out-of-gamut" kleur af naar dichtstbijliggende reproduceerbare tint, ten koste van verzadiging en mogelijk van helderheid. Op getint papier kunnen de witten donkerder worden gemaakt om de tint gelijk te houden aan de oorspronkelijke tint. Bijvoorbeeld , Cyaan kan aan wit van een crèmekleurig papier worden toegevoegd waardoor het beeld donkerder wordt. Zelden interessant voor fotografen.  </para
></listitem>

            <listitem
><para
><emphasis
>Verzadiging</emphasis
>, ook wel genoemd: "Grafisch," of "Behoud Verzadiging". Brengt verzadigde primaire kleuren van de bron over naar de verzadigde primaire kleuren van de bestemming met verwaarlozing van de verschillen in tint, verzadiging of helderheid.Voor blokgrafieken; zelden interessant voor fotografen. </para
></listitem>

        </itemizedlist>

    </sect3>

    <sect3 id="iccprofile-links">
        <title
>Koppelingen</title>

        <itemizedlist>

            <listitem
><para>
                <ulink url="http://www.oyranos.org/wiki/index.php?title=Main_Page"
>Kleurwiki</ulink>
            </para
></listitem>

            <listitem
><para>
                <ulink url="https://en.wikipedia.org/wiki/Lab_color_space#CIELAB"
>CIELab</ulink>
            </para
></listitem>

            <listitem
><para>
                <ulink url="http://en.wikipedia.org/wiki/Gamut"
>Gamut verklaard</ulink>
            </para
></listitem>

        </itemizedlist>

    </sect3>

</sect2>

<!--
Local Variables:
mode: sgml
sgml-minimize-attributes:nil
sgml-general-insert-case:lower
sgml-indent-step:0
sgml-indent-data:nil
End:
-->
